Dampscherm en onderdak: twee lagen met een tegengestelde taak

Onderdak en dampscherm naast elkaar

Vereenvoudigd overzicht voor een hellend dak dat tussen de kepers of langs binnen geïsoleerd wordt.

Waarom dampdicht binnen en dampopen buiten

In een bewoonde woning bevat de binnenlucht waterdamp: van koken, douchen, ademen en drogen. Die damp wil naar buiten, waar het kouder en droger is. Onderweg passeert hij de isolatie. Koelt hij daar voldoende af, dan condenseert hij, en vocht in isolatie en hout is precies wat je wilt vermijden.

Buildwise vat de oplossing samen in één regel: combineer steeds een dampopen onderdak met een lucht- en dampscherm aan de warme zijde. Het dampscherm beperkt hoeveel damp de isolatie in komt. Wat er toch in komt, kan via het dampopen onderdak naar buiten. Zo droogt het pakket naar de koude kant uit in plaats van nat te blijven.

Draai je die logica om, met een dampdichte laag aan de buitenkant en weinig bescherming aan de binnenkant, dan komt damp er wel in maar niet meer uit.

Geen luchtspouw tussen isolatie en onderdak

Oudere daken hadden soms bewust ruimte tussen de isolatie en het dak. Bij de huidige opbouw raadt Buildwise een luchtspouw tussen onderdak en isolatie af. In een open ruimte naast warme isolatie gaat lucht bewegen, en die convectie voert warmte af. Bovendien kan de bewegende lucht vocht tot bij het koude onderdak brengen.

In de praktijk ontstaat zo'n spouw vaak ongewild: isolatieplaten die dunner zijn dan de kepers, of dekens die na plaatsing inzakken. Vraag daarom welke dikte er tussen de kepers komt en hoe de isolatie tegen het onderdak aansluit.

Welk dampscherm bij welk onderdak?

Een dampscherm is niet zomaar een folie. Buildwise deelt dampschermen in klassen in volgens hun dampdiffusieweerstand, uitgedrukt als een Sd-waarde in meter. In het artikel over het langs binnen isoleren van hellende daken komen onder meer klasse E2, met een Sd,eq boven 5 m, en klasse E3, boven 25 m, aan bod.

Welke klasse nodig is, hangt volgens dat artikel af van wat er over het bestaande onderdak geweten is. Dat is een keuze voor de vakspecialist, maar je mag ernaar vragen: laat het type en de klasse van het dampscherm op de offerte zetten, samen met de reden.

Geen onderdak aanwezig: drie wegen

• De bedekking is goed en de zolder blijft onbewoond. Buildwise raadt dan aan de zoldervloer te isoleren in plaats van het dak. Het dak zelf blijft ongemoeid.
• De bedekking is goed, maar je wilt het dak isoleren. Langs binnen isoleren heeft bij renovatie de voorkeur als de bedekking in orde is. Zonder onderdak blijft de isolatie wel kwetsbaar voor water en wind; bespreek met de vakspecialist wat hij voorstelt.
• De bedekking moet toch vernieuwd worden. Dan ligt het dak open en kan er een nieuw onderdak komen, met isolatie tussen de kepers of via sarking.

Voor de premie kun je het dak of de zoldervloer laten isoleren, niet allebei. Kies dus bewust, want die keuze bepaalt ook waar het dampscherm komt.

Waar een dampscherm meestal lek is

Buildwise noemt een ononderbroken dampscherm essentieel. De zwakke plekken zijn bijna altijd dezelfde:

• Naden tussen twee banen die niet overlappen of niet afgeplakt zijn
• De aansluiting op de gevelmuren en de muurplaat
• Gordingen en balken die door het scherm lopen
• Dakramen en het kader errond
• Leidingen, ventilatiekanalen en elektriciteitskabels
• Inbouwspots en stopcontacten die in het scherm geprikt zijn
• De omgeving van de schouw

En bij sarking?

Bij sarking ligt de isolatie boven de kepers, maar ook dan blijft de luchtdichtheid een aandachtspunt. Buildwise besteedt in zijn bouwdetails uitdrukkelijk aandacht aan een luchtdichte aansluiting ter hoogte van de muurplaat. Vraag dus ook bij sarking hoe de luchtdichting aan de dakvoet en de randen verloopt, en welke laag die taak vervult.

Veelgestelde vragen